“Over tien tot vijftien jaar geen armoede meer in de gemeente Groningen”. Met deze titel publiceerde RTV Noord op 16 maart 2021 een artikel over de ambities van de gemeente Groningen. In het najaar van 2021 hoopt de gemeente een maatschappelijk akkoord tegen armoede te presenteren. De basis van dit akkoord is al gelegd met het beleidsplan ‘Toekomst met perspectief.’ De missie? “We doorbreken de armoede-overdracht van ouder op kind. Alle kinderen krijgen dezelfde kansen.”

In het beleidsplan gaat de gemeente nadrukkelijk op zoek naar de verbinding met bewoners, organisaties en ondernemingen. Om de ambitieuze missie te laten slagen, is namelijk een flexibele en innovatieve aanpak van onderop nodig. Maar hoe financier je zo’n aanpak als het behalen van maatschappelijke effecten centraal staat?

De Social Impact Bond

De social impact bond is een financieringsconstructie waarbij een externe investeerder investeert in de aanpak van een maatschappelijk probleem, zoals armoede. De maatschappelijke organisatie die de aanpak uitvoert, krijgt zo de beschikking over een budget waarmee het maatschappelijke probleem kan worden aangepakt. Van tevoren spreken de maatschappelijke organisatie, de investeerder, én de gemeente af welke maatschappelijke doelstelling de aanpak moet behalen. Behaalt de maatschappelijke organisatie de doelstelling? Dan vergoedt de gemeente de investering van de investeerder. Wordt de doelstelling niet gehaald? Dan is de investeerder (een deel van) het geïnvesteerde bedrag kwijt. De gemeente hoeft niks uit te keren. 

De investeerder

Voor de investeerder is het risicovol om te investeren in de maatschappelijke aanpak. Dit komt omdat het rendement afhankelijk is van de behaalde maatschappelijke impact. Als de maatschappelijke doelstelling niet wordt behaald, krijgt de investeerder (een deel van) de investering niet terug. Het risico vertaalt zich daarentegen wel in een hoger maximaal te behalen rendement. Zo is er in het verleden tot wel 12% jaarlijks rendement behaald door de investeerders die investeerden in de maatschappelijke initiatieven.

Naast het potentiële financiële rendement is er nog een belangrijke overweging voor een investeerder om te investeren in de aanpak van een maatschappelijk probleem. Hiermee geeft de investeerder namelijk haar maatschappelijke betrokkenheid aan. In plaats van te investeren in financiële producten kan de investeerder de lokale gemeenschap vooruit helpen. 

De gemeente

Voor de gemeente is een social impact bond juist een manier om van het financiële risico af te komen. Bij een subsidie zonder maatschappelijke prestatie-afspraken is het geld weg, ongeacht het maatschappelijke effect dat bereikt wordt. Bij een social impact bond betaalt de gemeente juist alleen als de maatschappelijke doelstelling wordt gehaald. Zo weet de gemeente zeker dat het alleen belastinggeld investeert in waardevolle maatschappelijke projecten.

De maatschappelijke organisatie

Voor de maatschappelijke organisatie die de maatschappelijke aanpak uitvoert, verandert er weinig. Deze doet vanuit intrinsieke maatschappelijke betrokkenheid haar uiterste best om de maatschappelijke doelstelling te behalen. Maar of ze deze uiteindelijk behaalt of niet heeft geen financiële consequenties. Waar mogelijk ondersteunt een adviseur de maatschappelijke organisatie. Deze kan de maatschappelijke impact van de aanpak monitoren en doorlopend verbeteren. Zo vergroot de maatschappelijke organisatie de kans dat de maatschappelijke doelstelling wordt behaald. 

Een social impact bond voor armoedebestrijding

Alle ingrediënten lijken aanwezig voor een succesvolle social impact bond voor armoedebestrijding in de gemeente Groningen. Ten eerste is er een flexibele gemeente, die een innovatieve aanpak van onderop uit de maatschappij zoekt. Daarnaast zijn er veel initiatieven in de gemeente Groningen die gericht zijn op het aanpakken van armoede. Denk bijvoorbeeld aan Sterk uit Armoede, Moedige Dialoog, Schouders Eronder en Omarm Groningen. Bovendien zijn investeerders meer dan ooit bereid om hun maatschappelijke verantwoordelijkheid te nemen. Hoe mooi zou het zijn als deze partijen samen komen, om armoedebestrijding in de gemeente Groningen met behulp van een social impact bond te laten slagen?

Van dromen naar doen

De social impact bond is al meerdere malen succesvol gebleken in Nederland. In 2013 tekenden de sociale ondernemer De Buzinezzclub, de gemeente Rotterdam en twee investeerders (ABN AMRO Social Impact Fund en Start Foundation) een social impact bond ter waarde van ruim 1 miljoen euro. Met deze investering kon De Buzinezzclub jongeren tussen de 17 en 24 jaar klaarstomen voor arbeidsparticipatie. Tussen 2013 en 2017 zijn er 240 jongeren geholpen, die daardoor konden ontsnappen aan armoede. De investeerders hebben 12% jaarlijks rendement ontvangen. Bovendien heeft de gemeente het geld uitgegeven aan een aanpak die daadwerkelijk positieve maatschappelijke effecten teweeg heeft gebracht. 

Ook in Groningen is het mogelijk om in een sterke samenwerking van organisaties armoede te bestrijden met behulp van een social impact bond. Een verbond dat bijdraagt aan de droom om alle kinderen in Groningen dezelfde kansen te geven. De vraag is: zetten we samen de schouders eronder?

Wil jij net als Alexander Impact maatschappelijke problemen aanpakken door middel van Social Impact Bonds? Of zie jij kansen om samen maatschappelijke impact te maken? Peter Wind komt graag met je in contact! Je kunt hem bereiken op 06 42 12 75 20 of via peter@alexanderimpact.nl.

Marten Schnieders