Een wildgroei aan keurmerken

Herken je het gevoel dat tegenwoordig op alle producten die je koopt een keurmerk staat? En dat je van de helft nog nooit gehoord hebt, en van de andere helft ook niet precies weet waar het voor staat? Dan ben je niet de enige. Er zijn alleen al 300 keurmerken voor duurzaamheid🔗, de één bekender dan de ander.

De Autoriteit Consument en Markt (ACM)🔗 concludeerde in 2016 al dat er sprake is van een wildgroei aan keurmerken, waardoor consumenten geen onderscheid meer kunnen maken en keurmerken een slecht imago krijgen. Keurmerken verliezen daarmee hun waarde als betrouwbare bron van informatie.

Om dit tegen te gaan op het gebied van duurzaamheid, komt de Europese Unie (EU) met… een keurmerk! Althans, iets dat daarop lijkt: de EU Taxonomie van Duurzame Economische Activiteiten🔗. Grote bedrijven zijn al vanaf 2022 verplicht om hierover te rapporteren, maar ook voor kleine bedrijven is het een belangrijke ontwikkeling.

De EU Taxonomie – stap voor stap

In deze blog nemen we je mee door de EU Taxonomie. Op onze website zullen we periodiek updates geven wanneer er nieuwe dingen bekend zijn over de Taxonomie. Houd de blogpagina en onze LinkedIn pagina dus in de gaten!

  • Wat is de EU Taxonomie?
  • Technische criteria van de EU Taxonomie
  • Jouw score op de EU Taxonomie
  • Wat ben ik als bedrijf verplicht?
  • Een laagje klatergoud…
  • …of gouden bergen?
  • Onze conclusie over de EU Taxonomie
  • Kansen benutten

Wat is de EU Taxonomie?

De EU Taxonomie is een lijst van duurzame economische activiteiten in bijna alle sectoren, opgesteld door de Europese Commissie. Een economische activiteit is duurzaam🔗

  1. … als deze substantieel bijdraagt aan (één van de) milieudoelstellingen* van de EU;
  2. … als deze geen ernstige afbreuk doet aan andere milieudoelstellingen van de EU;
  3. … als deze wordt uitgevoerd met respect voor mensenrechten;

Het meest in het oog springt het kenmerk ‘substantiële bijdrage’. Het gaat in de Taxonomie echt om economische activiteiten die de transitie naar een duurzame economie versnellen; in andere woorden, je negatieve impact stevig verkleinen of je positieve impact flink vergroten. Een beetje je best doen is dus niet genoeg.

*Wat zijn de milieudoelstellingen van de EU?🔗

a) de beperking van klimaatverandering; 
b) het aanpassen aan klimaatverandering; 
c) het duurzaam gebruik en de bescherming van water en mariene hulpbronnen; 
d) de transitie naar een circulaire economie; 
e) de preventie en bestrijding van verontreiniging;
f) de bescherming en het herstel van de biodiversiteit en ecosystemen.

Technische criteria van de EU taxonomie

Hoe bepaal je dan wanneer de activiteiten van jouw organisatie aan deze kenmerken voldoen? Nou, voor heel veel economische activiteiten zijn zogenoemde technische criteria uitgewerkt. Deze criteria zijn een concrete uitwerking van de drie eerder genoemde kenmerken. Denk hierbij aan de specifieke materialen die je gebruikt in productie of de manier waarop je een activiteit moet uitvoeren. Maar hoe weet je dan of je goed bezig bent?

Jouw score op de EU taxonomie

Uiteindelijk is het idee: hoe hoger het percentage duurzame economische activiteiten je als bedrijf uitvoert, hoe hoger je score op de EU Taxonomie is. Deze score, de Share of Taxonomy-Aligned Turnover, rapporteer je per jaar en ligt tussen de 0% en 100%. Hiermee ligt er dus een transparante basis om daadwerkelijk bedrijfsactiviteiten te meten, monitoren en vergelijken op duurzaamheid.

Wat ben ik als bedrijf verplicht?

Voorlopig zijn bedrijven niet verplicht om de activiteiten op de lijst uit te voeren. Ook is er geen minimale score vereist, zoals ‘minimaal zoveel % van je activiteiten moet duurzaam zijn’. Daarnaast wordt de score niet gecontroleerd door de EU. En is je score heel hoog of laag? Dan heeft dat nog geen gevolgen. Al is dat uiteindelijk natuurlijk wel de bedoeling: overheden en investeerders zouden dan alleen nog investeren in ondernemingen met een voldoende hoog percentage duurzame activiteiten.

De enige verplichting die de EU Taxonomie met zich meebrengt, is dat grote bedrijven hun score jaarlijks rapporteren. Dit geldt voor bedrijven van openbaar belang met meer dan 500 medewerkers, waarvan er zo’n 12.000 in de EU zijn. De meeste bedrijven zullen er dus (voorlopig) nog niks mee te maken hebben**.

De EU Taxonomie voor kleinere bedrijven

**Hoewel, ook als het niet verplicht is voor jouw bedrijf, kun je je voordeel doen met het de EU Taxonomie. Zo kun je de Taxonomie gebruiken om de duurzame transitie van jouw onderneming te plannen. Dit is voor sommige bedrijven hard nodig: duurzaam omgaan met milieu en klimaat betekent ook duurzaam omgaan met het bestaansrecht van je onderneming. Door je bedrijfsactiviteiten in te richten aan de hand van de EU Taxonomie, draag je bij aan een duurzamere economie. Bovendien kun je zo makkelijker investeringen trekken, of wellicht communiceren hoeveel beter de duurzame prestaties van jouw onderneming zijn dan die van andere bedrijven!

Een laagje klatergoud…

De Taxonomie beschrijft economische activiteiten in veel sectoren. Maar er ontbreekt nog een aantal sectoren, waaronder de landbouwsector, die wel van grote invloed zijn op de transitie naar een duurzame economie. Daarnaast zijn er voorlopig, onder druk van sommige Europese landen, dubieuze ‘duurzame’ economische activiteiten toegevoegd aan de Taxonomie. Een voorbeeld hiervan is aardgas. Dit is toegevoegd als zogenaamde transitieactiviteit, omdat het beter is dan het stoken van kolen. Ook spelen er discussies rondom de duurzaamheid van kernenergie en bosbouw.

De uitkomsten hiervan gaan invloed hebben op de EU Taxonomie: de lijst van duurzame economische activiteiten is namelijk dynamisch, en wordt periodiek herzien. Laten we hopen dat deze discussies de goede kant op uitvallen, want de EU Taxonomie belooft zeker veel goeds.

… of gouden bergen?

Het idee is namelijk dat de EU Taxonomie de nieuwe standaard wordt, die de vele bestaande duurzaamheidskeurmerken, labels, en -frameworks overbodig maakt. Zo spreken we met zijn allen dezelfde taal. Specifiek heeft de Taxonomie de volgende voordelen:

  • De Taxonomie leidt tot zekerheid – voor de politiek, investeerders en voor consumenten – omdat het greenwashing voorkomt. De criteria zijn transparant, dus misbruik van duurzaamheidsclaims kan daarmee voorgoed verleden tijd zijn. 
  • De Taxonomie helpt bedrijven om de transitie naar een duurzame economie te plannen. Ze weten nu namelijk welke economische activiteiten bijdragen aan een duurzamere wereld, en kunnen daar in hun transitieplannen rekening mee houden.
  • De Taxonomie stuurt investeringen uiteindelijk naar daar waar ze het meest nodig zijn: om de transitie naar een duurzame economie te versnellen. Want ook financiële instellingen zullen steeds meer (moeten) investeren in een toekomstbestendige economie! Door de Taxonomie weten ze hoe ze dat kunnen doen.

Onze conclusie over de EU taxonomie

De belofte van een universele en uniforme standaard waarmee we duurzaamheid kunnen meten, klinkt ons als muziek in de oren. De Europese Unie heeft een enorme stap in de goede richting gezet, ondanks de kritiek en verbeterpunten. De kans om gezamenlijk te werken aan een toekomstbestendige economie, met transparante monitoring en rapportage over duurzaamheid als basis, wordt op deze manier steeds concreter. Kortom, dit is niet zomaar een laagje klatergoud; dit zijn gouden bergen.

Kansen benutten

Ben je na het lezen van de blog benieuwd wat de Taxonomie voor jouw bedrijf betekent, wat je score is of hoe je de kansen benut die de Taxonomie biedt? Of wil je op een andere manier je duurzaamheid en maatschappelijke impact vergroten? Neem dan contact op met Rients, onze impactstrateeg via 06 81 43 00 95 of rients@alexanderimpact.nl.


Marten Schnieders